ISSN 1302-2636
Kentsel Planlama için Kentin Dirençliliğini Tanımlayan Bir Ön Çalışma; İstanbul Sultanbeyli Örneği [Tasarım Kuram]
Tasarım Kuram. 2019; 15(28): 77-95 | DOI: 10.14744/tasarimkuram.2019.07108

Kentsel Planlama için Kentin Dirençliliğini Tanımlayan Bir Ön Çalışma; İstanbul Sultanbeyli Örneği

Ayşe Özyetgin Altun1, Azime Tezer2
1Kırklareli Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, Kırklareli, Türkiye
2İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, İstanbul, Türkiye

Bu çalışmanın amacı şehir planlama alanında çoğunlukla tartışılan bir konu haline gelen kentsel dirençlilik konusunda hazırlanmış teorik çerçeve ve saha çalışmasını sunmaktır. Çalışmada sosyo-ekolojik sistem bakış açısıyla kentsel dirençlilik değerlendirmesi kapsamı tartışması yapılmış ve literatürde önerilen sosyo-ekolojik ağ analizi yöntemi denenerek bu yöntemin planlama alanına katkısı tartışılmıştır. Sosyo-ekolojik ilişki ağları analizi ve dirençlilik değerlendirmesi için İstanbul ili, Sultanbeyli ilçesi seçilmiştir. Sultanbeyli İstanbul’un gecekondu ve kaçak yapılaşma ile 1980 li yıllardan itibaren düzensiz olarak büyümüş bir ilçesidir. Sultanbeyli halkı pek çok sosyo-ekonomik ve mekânsal kırılganlık sahiptir. Yanı sıra yerleşimin tamamı İstanbul’un önemli temiz su kaynaklarından biri olan Ömerli Havası içerisinde kalmaktadır. Kontrolsüz büyüme havzanın küçülmesinden, kirlenmesine kadar çok sayıda konuda etki etmektedir. Bu nedenle Sultanbeyli için yapılan dirençlilik değerlendirmesi tüm şehri etkileyebilecek bir konu haline gelmektedir. Araştırma iki ana koldan oluşmaktadır. Birinci kol kentsel dirençliliği tanımlama, kapsam ve yöntem geliştirmeye çalışan literatür taramasını ifade etmektedir. İkinci kol ise bu kapsamda sosyo-ekolojik ilişki ağları analizi yöntemi ile kentsel dirençlilik değerlendirmesinin denendiği saha çalışmasını ifade etmektedir. Araştırma sonucunda dirençli kent değerlendirmesinin, yönteminin ve kullandığı araçların sürdürülebilir kentsel gelişme ve stratejik planlama deneyimlerine katkı sağlayacağı tespit edilmiş olup, sosyal ilişki ağları analizi yönteminin şehir planlamada paydaş analizi ve bilgi akışı, katılım sağlama amacıyla bir araç olarak kullanılabileceği kanaatine varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kentsel dirençlilik, dirençlilik değerlendirmesi, sosyo-ekolojik ilişki ağları analizi, Sultanbeyli

A Preliminary Study On Defining Urban Resilience for Urban Planning: The Case of Sultanbeyli, Istanbul

Ayşe Özyetgin Altun1, Azime Tezer2
1Department of Urban and Regional Planning, Kırklareli University Faculty of Architecture, Kırklareli, Turkey
2Department of Urban and Regional Planning, İstanbul Technical University Faculty of Architecture, İstanbul, Turkey

This study aims to present the findings of a field research on “urban resilience” as well as offering an overview of some recent theoretical developments concerning the concept, which has recently enjoyed wide currency in the field of urban planning. First, it discusses the scope of resilience assessment from the social-ecological systemic viewpoint and then scrutinizes the contribution of social-ecological network analysis to the field of urban planning by employing this method in an empirical case. For the social-ecological network analyzing and resilience assessment, this study deals with the case of Sultanbeyli, Istanbul. It is a district which came into being in a haphazard fashion in the 1980s and which has grown very rapidly ever since due to informal housing and shanty settlements. The residents of Sultanbeyli are particularly vulnerable in terms of a number of socio-economic and spatial issues. Moreover, the whole area of the district lies within the Ömerli Basin, one of the largest fresh water sources for Istanbul. Unplanned growth of the district gives rise to very important environmental problems such as the shrinkage of the basin and water pollution. Thus, a resilience assessment analysis on Sultanbeyli bears on some vital issues concerning the entire city. The study comprises two main parts. First of all, a literature overview is presented regarding the current definitions and scope of urban resilience as well as the attempts to develop methods to assess it. Secondly, an empirical case is examined so as to shed light on resilience assessment by employing the method of social-ecological network analysis. It is found that the analysis of resilience assessment alongside with its method and instruments contributes to sustainable urban development and strategic urban planning. It is also argued that the method of social-ecological network analyzing is of great benefit to partner analysis, information flow, and participatory processes in urban planning.

Keywords: Urban resilience, resilience assessment, social-ecological network analyzing, Sultanbeyli

Ayşe Özyetgin Altun, Azime Tezer. A Preliminary Study On Defining Urban Resilience for Urban Planning: The Case of Sultanbeyli, Istanbul. Tasarım Kuram. 2019; 15(28): 77-95

Sorumlu Yazar: Ayşe Özyetgin Altun
LookUs & Online Makale