ISSN 1302-2636
Yaşa Bağlı Olarak Değişen Haptik Davranış Özelliklerinin Otomobil Araç-İçi Kontrolleri Üzerinden Tespit Edilmesi []
. 2019; 15(27): 125-141 | DOI: 10.14744/tasarimkuram.2019.30932

Yaşa Bağlı Olarak Değişen Haptik Davranış Özelliklerinin Otomobil Araç-İçi Kontrolleri Üzerinden Tespit Edilmesi

Yener Altıparmakoğulları, Ismail Süha Erda
MSGSÜ Mimarlık Fakültesi, Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü

Haptik, insanın dış dünya etkileşimini sağlayan dokunma duyusu ile, eklem hareket ve pozisyonlarının boşlukta algılanmasını sağlayan proprioseptif duyunun zihinsel aktiviteleri olarak ifade edilmektedir. Teknolojik yeniliklerin günlük hayata yansımaları sonucu karmaşıklaşan kullanım ilişkileri, ürün - insan etkileşimlerinin haptik yönünün incelenmesi gerekliliğini ortaya koymuştur. Bunun en önemli sebeplerinden biri de, yaşlanma ile beraber ortaya çıkan algısal kayıplardır. Özellikle otomotiv sektörü gibi dikkatin farklı odaklara paylaştırılmasının gerektiği ortamlarda, haptik etkileşimin hayati bir önem taşıdığı söylenebilir. Bu çalışmanın amacı da, yaşlanma ile ortaya çıkan algı kayıplarının haptik etkileşimdeki etkilerini ortaya koymak ve buna bağlı gelişen davranışsal farklılıkları tespit etmektir. Haptik etkileşim karmaşık bir süreç olduğundan, “Dağıtık biliş teorisi” kullanılarak alt faktörlere dağıtılmıştır. Bu alt faktörler doğrultusunda; 65 yaş üstü ve 55 yaş altı 20 katılımcı ile sözel protokol ve mülakat teknikleri kullanılarak bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma sonucunda 55 yaş altı kullanıcılar haptik etkileşimin alt faktörlerine daha fazla yoğunlaşırken, keşfetme ve öğrenme odaklı bir yaklaşım sergilemişlerdir. 65 yaş üstü kullanıcıların ise haptiğin alt faktörlerine daha az yoğunlaştığı görülürken, önceki deneyimlerinin ve kullanım alışkanlıkların etkisi ön plana çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: Dağıtık biliş, haptik etkileşim, yaşlanma

Determination of Age-Related Haptic Behavioral Characteristics Through Automobile In-Vehicle Controls

Yener Altıparmakoğulları, Ismail Süha Erda
MSGSÜ Mimarlık Fakültesi, Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü

Haptic is explained as the cognitive activities of both sense of touch enabling humans to interact with outer world and proprioceptive sense allowing joint movement and positioning in space. Increasing complication in product usage due to technological advancements and their reflection in today’s daily life, sets forth the requirement of research on haptic interaction between products and users. One of the important reasons of this is the sensory losses associated with aging. It could be said that haptic interaction has vital importance in environments where the attention is needed to be allocated to different units of focus; in particular, for sectors like automotive. The aim of this research is to disclose the effects of sensory losses with aging on haptic interaction and ascertain its associated behavioral changes. Due to the fact that haptic interaction is a complex process, the theory of “distributed cognition” was used and haptic perception is distributed into sub-factors. Based on these sub-factors; observations, verbal protocols and interview studies are carried out with 10 younger (aged between 18-55) and 10 older (65 and older) participants. The results of this research suggest that younger and older participants present different haptic behaviours when compared with each other. Under 55 years of age, users focused more on the sub-factors of haptic interactions, while they showed a discovery and learning-oriented approach. Over 65-year-olds were less likely to focus on the sub-factors of the haptic, but the impact of their previous experience and habits was prominent.

Keywords: Distributed cognition, haptic interaction, aging

Yener Altıparmakoğulları, Ismail Süha Erda. Determination of Age-Related Haptic Behavioral Characteristics Through Automobile In-Vehicle Controls. . 2019; 15(27): 125-141

Sorumlu Yazar: Yener Altıparmakoğulları

Hızlı Arama




LookUs & Online Makale