ISSN 1302-2636
İstanbul Konaklarında Harem ve Selamlık: ‘İstanbul’un Bir Yüzü’ Romanında Fikri Paşa Konağı [Tasarım Kuram]
Tasarım Kuram. 2019; 15(28): 150-164 | DOI: 10.14744/tasarimkuram.2019.43265

İstanbul Konaklarında Harem ve Selamlık: ‘İstanbul’un Bir Yüzü’ Romanında Fikri Paşa Konağı

Derya Düzgün
Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık, Planlama, Tasarım Anabilim Dalı Mimarlık Programı, Isparta, Türkiye

Osmanlı Dönemi İstanbul Konaklarında görülen, cinsiyet örüntülerine ilişkin bir mahremiyet biçimlenişi olarak kabul edilen harem ve selamlık mekânları, 1920 yılında Refik Halid Karay’ın yazmış olduğu “İstanbul’un Bir Yüzü” adlı romanından yola çıkılarak incelenmiştir. Geleneksel Türk Evi’nin ve Türk toplumunun geçirdiği değişimler düşünüldüğünde, mahremiyet çerçevesinde oluşturulmuş sınırlamalar mekânsal farklılaşmayı beraberinde getirmiştir. Söz konusu mekânlara ilişkin var olan ayrışmanın ne anlama geldiği, mekânların içinde yaşayan bireyler tarafından nasıl kullanıldığı ve toplumsal gelişmelere bağlı olarak nasıl dönüşümler geçirdiğinin izlerini İstanbul’un Bir Yüzü romanından okumak mümkündür. Ele alınan roman, toplumsal ve sosyal yaşamı, belirli bir olay örgüsünde anlatırken, aynı zamanda konak hayatını da ele almıştır. Bu noktadan hareketle, Fikri Paşa Konağı’nın harem ve selamlık bölümlerine dair mekânsal organizasyonların yanında bu mekânların kullanım şekilleri göz önüne alınarak söz konusu mekânlar araştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Konak, roman, harem, selamlık

Harem and Selamlık in Istanbul Mansions: Fikri Pasha Mansion in the Novel ‘One Face of Istanbul’

Derya Düzgün
Süleyman Demirel University, Institution of Natural and Applied Sciences, Department of Architecture, Planning and Design, Architecture Program, Isparta, Turkey

The harem and selamlik parts, which were seen in Istanbul mansions and accepted as a form of privacy relating to gender patterns, have been analyzed on the basis of the novel “One Face of Istanbul” written by Refik Halid Karay in 1920. Considering the changes of traditional Turkish houses and Turkish society, the limitations created within the frame of privacy have caused to spatial differentiation. It is possible to read the traces of what the existing separation relating to the places in question means, how it is used by the individuals living in the spaces, and how it transforms based on social developments from the novel “One Face of Istanbul.” The novel in hand not only narrates the public and social life within a certain story arc, but also deals with the mansion life at the same time. From this point forth, along with the spatial organizations relating to the harem-selamlik partsof Fikri Pasha Mansion, the spaces in question have been investigated by taking the forms of utilization of these places into consideration.

Keywords: Mansion, novel, harem, selamlık

Derya Düzgün. Harem and Selamlık in Istanbul Mansions: Fikri Pasha Mansion in the Novel ‘One Face of Istanbul’. Tasarım Kuram. 2019; 15(28): 150-164

Sorumlu Yazar: Derya Düzgün
LookUs & Online Makale