ISSN 1302-2636
İzmir-Karşıyaka’da Çevresel Algıyı Çözümlemeye Yönelik Bir Araştırma [Tasarım Kuram]
Tasarım Kuram. 2020; 16(29): 153-167 | DOI: 10.14744/tasarimkuram.2020.85057

İzmir-Karşıyaka’da Çevresel Algıyı Çözümlemeye Yönelik Bir Araştırma

İmre Ayşe Özgen, İlknur Türkseven Doğrusoy
Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Bina Bilgisi Anabilim Dalı

Kentlerin okunabilir ve tanımlanabilir olması, kentlilerin aidiyet, güvenlik, sosyalleşme, yer-yön bulma gibi temel ihtiyaçlarının giderilebilmesi ve insan-çevre ilişkilerinin olumlu yönde geliştirilmesi adına gereklidir. Bir kentin söz konusu özellikleri içeren ve kentlilerin yaşam kalitesini arttıran nitelikli bir kent olup olmadığı, çevresel algı ve kentsel imge çalışmalarıyla ortaya konarak değerlendirilebilmekte ve gerektiğinde iyileştirmeler yapılabilmektedir. Bu nedenle çevresel algı çalışmalarının ampirik düzlemde geliştirilmesi ve yeni yaklaşım biçimlerinin uygulanması önemlidir. Bu araştırmada yöntem olarak durum çalışması (case study) gerçekleştirilmiş, İzmir kent merkezinin önemli yerleşimlerinden biri olan Karşıyaka çalışma alanı olarak seçilerek çevresel algısı çözümlenmiştir. Çalışmada anı, hafıza, duygu, düşünce ve davranışları oluşturan bilişsel (cognitive) ve duygusal (affective) algı süreçleri bütünde ele alınmıştır. Bu kapsamda öncelikle literatür taraması ile araştırmanın kuramsal modeli ortaya konmuş, alan çalışmasında tesadüfi olarak seçilen katılımcılarla açık uçlu sorulardan oluşan yarı-yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve Lynch’in bilişsel haritalama yöntemi uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analiz edilmesiyle, çalışma alanı olarak seçilen Karşıyaka’nın çevresel algısı ve kentsel imgesi çözümlenmiş, kentsel potansiyelleri ve zayıflıkları ortaya konmuştur. Çalışmanın sonunda Karşıyaka’nın ticari, sosyal, rekreatif ve kültürel açıdan kentliler için nitelikli bir kent deneyimi sunan, çevresel imgelenebilirliği yüksek, kullanıcıları tarafından benimsenmiş, anlamlandırılmış, olumlu duygusal bağlar kurulan bir yerleşim yeri olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: İzmir, Karşıyaka, Kamusal Alan, Çevresel Algı, Kentsel İmge, Bilişsel Haritalama

A Research to Analyse Environmental Perception in Karşıyaka, İzmir

İmre Ayşe Özgen, İlknur Türkseven Doğrusoy
Dokuz Eyul University Faculty of Architecture, Department of Architectural Design

Cities’ legibility and definability are essential in order to satisfy citizens security, belonging, socializing and navigating needs and to provide a positive human-environment interaction. Moreover, an urban settlement can be evaluated and ameliorated through environmental perception and city image studies. In this scope, developping empirical environmental perception studies and applying new research approaches are crucial. In this paper, case study has been the method used and the research field has been determined as Karşıyaka, İzmir. Evaluating Karşıyaka’s environmental perception holistically with cognitive and affective processes of perception which forms memory, emotions and behaviour is the main aim of the study. In this context, firstly the theoretical background has been established through literature research and then field research consisting semi-structured interviews including open-ended questions and cognitive mapping has been done with participants chosen by random sampling. Analysing the data derived from this research, Karşıyaka’s environmental perception and city image, thus its potentials and weaknesses have been revealed. It is concluded that Karşıyaka is qualified, imageable, embraced, sensed, positively percepted and used urban space which provides a fulfilling urban experience in commercial, social, recreative and cultural terms for its users.

Keywords: İzmir, Karşıyaka, Environmental Perception, Environmental Image, Cognitive Mapping

İmre Ayşe Özgen, İlknur Türkseven Doğrusoy. A Research to Analyse Environmental Perception in Karşıyaka, İzmir. Tasarım Kuram. 2020; 16(29): 153-167

Sorumlu Yazar: İmre Ayşe Özgen, Türkiye
LookUs & Online Makale