ISSN 1302-2636
Mimari Planlamada, Günışığı Etkinliğinin Arttırılması için Kurgusal Tasarım Destek Modeli [Tasarım Kuram]
Tasarım Kuram. 2020; 16(29): 53-78 | DOI: 10.14744/tasarimkuram.2020.70783

Mimari Planlamada, Günışığı Etkinliğinin Arttırılması için Kurgusal Tasarım Destek Modeli

Ümit Arpacıoğlu1, Cemal İrfan Çalışkan2, Bahar Şahin3, Nazlı Ödevci4
1Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Mimarlık Bölümü
2Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
3İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür Varlıkları Projeler Müdürlüğü
4Kültür Üniversitesi, Mimarlık Bölümü

Mimaride günışığı etkinliği mekânsal kaliteyi arttıran ve insanın doğa ile bütünleşmesini sağlayan önemli bir mekânsal tasarım girdisidir. Sürdürülebilirlik kavramı ile birlikte mekânsal konfor şartlarının daha fazla iyileştirilmesi tasarımcılardan daha fazla talep edilmeye başlanmıştır. Enerji etkinliğinin de tasarımda daha fazla konuşuluyor olması, bu konuların tasarımcılar için tasarım evresinin daha erken evrelerinde düşünülme ihtiyacını doğurmuştur.
Çalışma tasarımcılar için günışığı bazlı bir destek modelini oluşturmayı amaçlamaktadır. Model kapsamında günışığına bağlı tasarın değişkenleri ile günışığı tasarım kriterleri ilişkilendirilmekte olası sorunlara çözüm önerileri için temel rehber oluşturulmaktadır.
Bu nedenle çalışmada günışığı faktörleri tasarımcı için rol gösterici ve sistematik biçimde ele alınarak detaylıca açıklanmaktadır. Böylece mimari tasarımda mimarların bu faktörleri daha erken tasarım evresinde kullanmaları ve içselleştirmeleri hedeflenmektedir.
Oluşturulan model tasarımcının farklı önem derecelerinde bakabildiğini kabul ederek destek sistemini oluşturmaktadır ve adım adım tasarımcının yanında olarak günışığı konusunda tecrübeli tasarımcıların davranış ve çözüm modelini ortaya koymaktadır. Model kapsamında farklı işlevlerin günışığı gereklilikleri de değerlendirilmekte ve sonuçta amaca yönelik aktif günışığı tasarımı çözümü için tasarımcıya yardımcı olacak bir sistem oluşturulmaktadır.
Çalışmanın sınanması bölümünde ise bir okul yapısı seçilerek modelin çalışması sınanmakta olası sorunların çözümleri model tarafından oluşturulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Günışığı, Mimari Tasarım, Fiziksel Çevre, Tasarım Destek Modeli, Sürdürülebilirlik

Design Support Model for Increasing Daylight Efficiency in Architectural Planning

Ümit Arpacıoğlu1, Cemal İrfan Çalışkan2, Bahar Şahin3, Nazlı Ödevci4
1Mimar Sinan Fine Arts University, Department of Architecture
2Fatih Sultan Mehmet Vakıf University
3İstanbul Metropolitan Municipality, Directorate of Cultural Heritage Projects Department
4Istanbul Kültür University, Department of Architecture

Daylight activity in architecture is an important design input that increases the spatial quality and enables the integration of human with nature. With the concept of sustainability, further improvement of spatial comfort conditions has started to be demanded increasingly from designers.
The fact that energy efficiency is also discussed more in design has led to the need for designers to consider these issues earlier in the design phase.
The study aims to create a daylight based support model for designers. Within the scope of the model, daylight design variables and daylight design criteria are correlated and basic guidance is provided for solutions to possible problems.
For this reason, daylight factors are explained in detail in a systematic way. Thus, it is aimed for architects to use these factors in the early design phase and internalize them in architectural design.
The model created constitutes the support system by accepting that the designer can look at different degrees of importance and support by the designer at every stage of the design.
The model presents the behaviour and solution model of designers experienced in daylight.
The daylight requirements of different functions are also evaluated within the scope of the model and as a result a system is created to assist the designer for the purpose of active daylight design solution.
In the testing section of the study, a school structure is selected and the study of the model is tested and the possible problems are solved by the model.

Keywords: Daylight, Architectural Design, Environment, Design Support Model, Sustainability

Ümit Arpacıoğlu, Cemal İrfan Çalışkan, Bahar Şahin, Nazlı Ödevci. Design Support Model for Increasing Daylight Efficiency in Architectural Planning. Tasarım Kuram. 2020; 16(29): 53-78

Sorumlu Yazar: Ümit Arpacıoğlu, Türkiye
LookUs & Online Makale