ISSN 1302-2636
“Cumhuriyet Modernleşmesi” ve “Kırsal İletişim/Kalkınma” Eksenleri Bağlamında Mekânsal Bir Model Olarak Eskişehir Çifteler Harası [Tasarım Kuram]
Tasarım Kuram. 2019; 15(28): 179-198 | DOI: 10.14744/tasarimkuram.2019.94840

“Cumhuriyet Modernleşmesi” ve “Kırsal İletişim/Kalkınma” Eksenleri Bağlamında Mekânsal Bir Model Olarak Eskişehir Çifteler Harası

Özlem Arıtan
Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, İzmir, Türkiye

Modernleşme sürecinin rasyonelleşme, sekülerleşme, sanayi-teknoloji merkezli olma gibi temel nosyonlarının devlet eliyle etkinleştirildiği Cumhuriyet Türkiyesi’nde bu nosyonlar, yerel gerçekliklerle karşılaşarak boyutlanır ve yeni mekânsal modeller ile yaşama geçirilir. Cumhuriyet’in kırsal yaşam alanında modernleşmeyi hedefleyen mekânsal modellerinin başında tarım-hayvancılık yerleşkeleri gelir. Bir bölümü Osmanlı Dönemi’nde kurulan ancak asıl gelişimleri Cumhuriyet Dönemi’nde gerçekleşen, üretim, idare, sosyalleşme, ikamet mekânlarını aynı anda içeren ve kır ile kent aradalığına ilişkin yeni arayışlar sunan tarım-hayvancılık yerleşkeleri içinde de “Eskişehir Çifteler Harası” özellikli bir konuma sahiptir. Bu çalışma da Osmanlı’dan devreden az sayıdaki işletmelerden biri olan, çevresine köy enstitüsü gibi başka kırsal modelleri de çeken ve günümüzde halen devlet mülkiyetinde etkinliklerini sürdüren Eskişehir Çifteler Harası’na odaklanacaktır. Çalışma Eskişehir Harası üzerinden geliştirilen irdelemelerle, tarım-hayvancılık yerleşkelerinin Cumhuriyet Modernleşmesi ve kırsal kalkınma/iletişim eksenleri bağlamında yarattığı dönüşümleri deşifre etmeyi amaçlamaktadır. Hara’ya ilişkin alan araştırması ve literatür tarama yoluyla elde edilen veriler üzerinden yürütülecek tartışmayla, az araştırılmış özgün bir alanı işaret eden tarım-hayvancılık yerleşkelerinin, erken Cumhuriyet Dönemi’nden günümüze taşıdığı zengin mekân bilgisinin görünür kılınacağı umulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Cumhuriyet Modernleşmesi, Kırsal Mekânsallık, Cumhuriyet’in Tarım-Hayvancılık Yerleşkeleri, Eskişehir Çifteler Harası

The Eskişehir Çifteler Stud Farm As A Spatial Model In The Context Of The Axes Of "Modernization Of The Turkish Republic" And "Rural Communication/Development"

Özlem Arıtan
Dokuz Eylül University, Department of Architecture, İzmir, Turkey

In the Turkish Republic where the basic notions of modernization process such as rationalization, secularization, being industry-technology centered, were activated by the state, these notions became multi-faceted by encountering local realities and were brought to life within the new spatial models. The agro-livestock settlements are the primer ones of ‘the spatial models of the Republic’, aiming modernization in rural life. This study will concentrate on Eskişehir Stud Farm which is one of the few settlements inherited from Ottoman, attracted some other rural models like “köy enstitüsü” to its own environment and continues its activities as a state-owned property present day. Eskişehir Çifteler Farm has a special place in the agro-livestock settlements some of which were founded in Ottoman Empire but whose main development was realized in Republican Period and which contain production, administration, socialization, residential spaces and present a new search between rural and urban. Within the investigations developed on Eskişehir Stud Farm, the study aims to desipher the transformations created by agro-livestock settlements in the context of the axes of “modernization of the Republic” and “rural development/communication”. With the discussion on the data, obtained through the field survey and literature search on Eskişehir Stud Farm, it is hoped that the rich spatial knowledge which has been carried from the early Republican Period to present day by the agro-livestock settlements will be made more visible.

Keywords: The Modernization of the Turkish Republic, Rural Spatiality, Agro-Livestock Settlements of the Turkish Republic, Eskişehir Çifteler Stud Farm

Özlem Arıtan. The Eskişehir Çifteler Stud Farm As A Spatial Model In The Context Of The Axes Of "Modernization Of The Turkish Republic" And "Rural Communication/Development". Tasarım Kuram. 2019; 15(28): 179-198

Sorumlu Yazar: Özlem Arıtan, Türkiye
LookUs & Online Makale