ISSN 1302-2636
Bir Kültürel Miras Alanı Olarak Karaköy-Tophane Bölgesi’nin Sahip Olduğu Değerlerin İrdelenmesi [Tasarım Kuram]
Tasarım Kuram. 2017; 13(23): 15-38 | DOI: 10.23835/tasarimkuram.368680

Bir Kültürel Miras Alanı Olarak Karaköy-Tophane Bölgesi’nin Sahip Olduğu Değerlerin İrdelenmesi

Gülce Güleycan Okyay, Demet Ulusoy Binan
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, Restorasyon Anabilim Dalı

Karaköy-Tophane Region is a prominent multilayered area with its urban cultural assets and various values it encompasses. Additionally, it is an important port district and the economic center of Istanbul since the early Byzantine period. This port district, where different religions, cultures and folklore have been welcomed throughout history, has always been an important economic and strategic region that differs from the traditional image of the Historic Peninsula. After the Fall of Constantinople, this architectural and cultural heritage had enriched with traditional
Ottoman fabric and been tolerably well preserved until the early 19th century. Yet after the second half of this century, large-scale urban planning and zoning decisions had caused great damage especially on the Genoese urban fabric. However, again in this period, prominent symbolic structures of Ottoman Westernization and the multi-storey masonry blocks had been built in Western style. As cultural heritage components, they form the basis for a significant part of the value that the region encompasses today. On the other hand, nowadays an important part of this region is planned to be reorganized and refunctioned as a culture and tourism area. This context necessitates adopting a course of action that shapes the future of the region. Therefore, the values of this historical district that have left a deep imprint in urban memory need to be assesed within the scope of this paper. Last but not least, considering all the values that the site encompasses within a holistic perspective, its cultural significance should also be examined and presented as a basis for the decisions regarding the future of the area.

Keywords: Values, Cultural Values, Cultural Heritage, Karakoy, Tophane

Bir Kültürel Miras Alanı Olarak Karaköy-Tophane Bölgesi’nin Sahip Olduğu Değerlerin İrdelenmesi

Gülce Güleycan Okyay, Demet Ulusoy Binan
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, Restorasyon Anabilim Dalı

Karaköy-Tophane Bölgesi, kentsel kültürel miras öğeleri ve sahip olduğu çeşitli değerlerle çokkatmanlı bir dokuya sahip önemli bir alandır. Bu alan aynı zamanda Erken Bizans Dönemi’nden bu yana, İstanbul’un ekonomik merkezi olmuş önemli bir liman semtidir.

Bu liman semti tarih boyunca, farklı din, kültür ve folklörlerin bir arada bulunduğu; yere özgü bir kimliksel ayrışma ve farklılaşma gösteren bir ‘karşı kent’ olagelmiştir. Fetih sonrasında geleneksel Osmanlı öğeleriyle zenginleşen bölgenin sahip olduğu mimari ve kültürel miras; 19. yüzyıl başlarına kadar oldukça iyi biçimde korunarak ulaşmıştır. Bu yüzyılın ikinci yarısından itibaren, büyük ölçekli şehircilik ve imar kararları bölgede özellikle Ceneviz kent dokusu üzerinde büyük bir tahribat yaratmıştır. Ancak yine bu dönemde, Osmanlıdaki batılılaşma hareketlerinin simgeleri olarak kabul edilen önemli sembolik yapılar ile bölgede yaşayan gayrimüslim Levantenlerin batılı üslupta inşa ettirdiği çok katlı kargir binalar; bölgenin günümüzde sahip olduğu değerlerin önemli bir kısmına kaynaklık eden kültürel miras öğeleri olarak karşımıza çıkmaktadır.

Öte yandan, bu bölgenin önemli bir kısmının günümüzde kültür ve turizm alanı olarak yeniden düzenlenmesi amaçlanmaktadır. Bu durum, alanın geleceğini şekillendirecek büyük ölçekli kararların verilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle, kent belleğinde derin bir iz bırakmış bu tarihi merkezin sahip olduğu değerler ve bu değerlerin niteliklerinin, irdelenmesi ve bütünlük değerinin anlaşılması; bölgenin geleceği açısından son derece önemlidir.

Anahtar Kelimeler: Değer, Kültürel Değerler, Kültürel Miras, Karaköy, Tophane.

Gülce Güleycan Okyay, Demet Ulusoy Binan. Bir Kültürel Miras Alanı Olarak Karaköy-Tophane Bölgesi’nin Sahip Olduğu Değerlerin İrdelenmesi. Tasarım Kuram. 2017; 13(23): 15-38

Corresponding Author: Gülce Güleycan Okyay
LookUs & Online Makale