ISSN 1302-2636
Sivas Rahmi Günay Street As an Experimental Fiction of Modernity: A Study on Urban-Architectural Practices [Tasarım Kuram]
Tasarım Kuram. 2020; 16(29): 98-116 | DOI: 10.14744/tasarimkuram.2020.70188

Sivas Rahmi Günay Street As an Experimental Fiction of Modernity: A Study on Urban-Architectural Practices

Pınar Koç
Cumhuriyet University, Architecture, Fine Arts and Design Faculty, Department of Architecture

Urban renewal in westernization period is generally grasped as preliminary phase of spatial base for modernization attempt of early Republican era. In an architectural context, modernization practice transferred by nation-state after the 1930s is defined by establishment of an industrial facility and a severe arterial road which changed urban backbone. Considering that issue in the scale of Sivas, it is drawn the attention to the existence of secondary mechanism which become modern in urban space before the penetration of rational modernist image. Sivas Rahmi Günay Street is clearly same kind of spatial base which experienced modernization practice before state railways campus and İstasyon Street. Rahmi Günay Street is developed as a secondary arterial road after the 1930s and, this paper’s main pursuit is the street’s historiographic and spatial investigation. Thus, there are three main inquiry area. First inquiry area is to scrutinize the period of beginning with urban renewal intervention in westernization era to 1930s. Secondly, Rahmi Günay Street’s construction program between 1930-1950 which consists of public buildings and first mass housing practice is analyzed. Thirdly, big construction projects and open green areas which constituted after the 1950s are uncovered. Ultimately, the street as a secondary arterial road is constructed and consolidated gradually beginning with early 20th century to the 1980s and also, this process involves all clues of modernization route in the scale of Sivas.

Keywords: Westernization Reforms, Modernization Practice, Modernism, Sivas Rahmi Günay Street

Modernliğin Kentsel Kurmacası Olarak Sivas Rahmi Günay Caddesi: Kentsel- Mimari Üretim Üzerinden Bir Okuma*

Pınar Koç
Cumhuriyet Üniversitesi, Mimarlık, Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi, Mimarlık Bölümü

Batılılaşma reformları ile başlayan kentsel yenilenme süreci, genellikle, erken Cumhuriyet döneminin toplumu çağdaşlaştırma girişimleri için gerekli olan mekansal altlığının hazırlık aşaması olarak kavranır. Özellikle 1930’lardan sonra ulus-devlet aracılığıyla aktarılan modernleşme pratiği ise mimari bağlamda endüstriyel bir tesisin kuruluşu ve bunu izleyen rotada, kentsel omurgayı dönüştüren keskin bir arterin varlığı ile tanımlanır. Benzer bağlamsal açılımın bulunduğu Sivas ölçeğinde konu ele alındığında ise, modernizmin rasyonel imgelerinin sızmasından önce kentsel mekanda modernleşmeye başlayan ikincil düzeneklerin varlığı göze çarpmaktadır. Sivas Rahmi Günay Caddesi, açıkça, Devlet Demiryolu Yerleşkesi ve İstasyon Caddesi’nden önce modernleşme pratiğinin deneylendiği böylesine bir mekansal altlık sunar. 1930’dan sonra ikincil bir arter olarak gelişen Rahmi Günay Caddesi’nin historiyografik mekânsal okuması, bu metnin ana ilgi alanıdır ve böyle bir bağlamın üç temel sorgulama ekseni bulunmaktadır. İlki, batılılaşma reformlarının taşraya yansıyan gecikmeli kentsel müdahalelerinden 1930’lara uzanan sürecin mercek altına alınmasıdır. İkinci sorgulama ekseni, 1930-1950 zaman aralığında Rahmi Günay Caddesi’nin kamu yapıları ve kentin ilk toplu konut uygulamalarından oluşan yapılaşma programının irdelenmesidir. Üçüncü sorgulama ekseni ise, 1950’den sonra gerçekleşen büyük inşa projeleri ve açık yeşil alanların oluşması sürecinin deşifre edilmesinden oluşmaktadır. Sonuçta, erken 20. yüzyıldan başlayarak yapılaşmaya açılan bölgede 1980’lere varıncaya kadar aşamalı şekilde inşa edilen ikincil bir modern arterin varlığı, Sivas ölçeğindeki modernleşme güzergahının tüm ipuçlarını içermektedir.

Anahtar Kelimeler: Batılılaşma Reformları, Modernleşme Pratiği, Modernizm, Sivas Rahmi Günay Caddesi

Pınar Koç. Sivas Rahmi Günay Street As an Experimental Fiction of Modernity: A Study on Urban-Architectural Practices. Tasarım Kuram. 2020; 16(29): 98-116

Corresponding Author: Pınar Koç, Türkiye
LookUs & Online Makale