The Theory of Categorization in the Determination of Product Semantic Profile and an example on its use in Product Design

Özet

Rosch’un sınıflandırma kuramına dayanarak Atavankar’ın geliştirdiği ürün sınıflandırma yöntemi, ürün anlam profilinin belirlenmesinde kullanılabilecek bir araç olarak tasarım çevrelerinde ilgiyle karşılandı. Bu kuram insanın kavrama ve sınıflandırma yetenekleri araştırmalarından elde edilen verilere dayanarak zihinsel dünya yapısının kullanıcı algılarını nasıl etkilediğini keşfetmeye çabalayarak kullanıcının zihinsel dünyasını anlamanın ürün tasarımına yaklaşımı köktenci olarak değiştirebileceği inancına dayanır. Örneğin, pazara yeni bir ürün olarak takdim edilmiş bir telefon söz konusu olduğunda, bu sadece zihnimizde telefon olarak etiketlenmiş bir kavrama sahip olduğumuzda ve yeni ürünle bu kavram arasında bir bağlantı görebildiğimizde mümkündür. Yeni üründe görünen özel görsel ipuçları zihinsel araştırmayı başlatır. Bu ise daha önce kodlanmış, yapılanmış ve etiketlenmiş benzer bir örnekler sınıfını kaçınılmaz bir şekilde harekete geçirir. Görsel ipuçları temsil ettik[1]leri anlam bilim ile zihinsel olarak doğrudan ilişkilendirilir. Bu nedenle, görsel ipuçları anlam bilimsel bir işlev gördüklerinden, anlam bilimsel araçlar olarak gönderme yapılabilirler. Dolayısıyla ürün anlam profilinin belirlenmesinde, tasarım süreçleri içinde dolaysız olarak yorumlanabilirler. Ürün biçimi betimlemelerinde kendilerini yansıtabilirler. İşte sınıflandırmanın tasarım süreçleri açısından gözardı edilmemesi gereken özelliği budur. Tasarım süreçleri açısından, görsel ipuçlarının inşa edilmesiyle oluşmuş biçimsel bir yaklaşımı görselleştirmek mümkündür. Bu yaklaşım ürünlerin göstergesellik işlevlerine bağlı görsel ipuçlarının ve zihinsel kavramlarının karakterize edilerek bunları ürünün tek bir yapısı olarak anlama üzerine temellenebilir. Üretici bir tasarım aracı olarak kullanılabilen bu çerçeve, kuramsal açıdan irdelenip bir grup öğrenci denek tarafından tasarlanmış ürün bütüncesi üzerinde örneklenecektir.