Çok Katlı Konutlarda değişebilirlik sağlama stratejisi: “Yapı Elemanlarının hiyerarşik organizasyonu” yaklaşımı

Özet

Çok katlı konutlarda önemli problemlerden biri, kullanıcıların değişebilirlik taleplerinin karşılanamamasıdır. Bu çalışmada, söz konusu taleplere karşılık vermek amacıyla bir strateji olarak kullanılabilecek, "yapı elemanlarının hiyerarşik organizasyonu" yaklaşımı açıklanacaktır. Yapı elemanlarının hiyerarşik organizasyonu kavramı, elemanları hiyerarşik düzende, karşılıklı etkileşim içinde alt sistemler olan bir yapı sistemi düzenini ifade eder. Elemanları hiyerarşik sistem kurallarına göre organize edilen bir konut yapı sistemi, hiyerarşinin alt düzeyindeki elemanların (alt sistemlerin) değiştirilmesine imkan tanıyarak, konutta değişebilirlik sağlayabilir. Hiyerarşik sistemin, değişebilir bir model (açık sistem) özelliği kazanabilmesi için, alt sistemlerinin fiziksel ve fonksiyonel bakımdan birbirinden bağımsızlaştırılması gerekir. Ayrıca, hiyerarşik yapı sistemlerinde sabit ve değiştirilebilir bölümler ayrımının yapılması, bu bölümlere ait yapı alt sistemlerinin önceden belirlenmesi gerekir. Değişebilirliği amaçlayan açık yapı çalışmalarında yapı genellikle, doku, destek ve tamamlayıcı olarak isimlendirilen üç temel alt sistemden oluşturulur. Bu düzeylerin herbiri, hiyerarşik organizasyon içinde farklı kapasitelere ve farklı karar alanlarına sahiptir. Çok katlı konutların değişebilirliğinin arttırılması için bu çalışmada yapı sistemi hiyerarşik düzende kalıcı ve değiştirilebilir özellikli iki bölüme ayrılmıştır. Bu ayrımdaki sabit ve kalıcı elemanlar bölümü "destek yapı", değişebilir elemanlar bölümü ise "tamamlayıcı yapı" olarak adlandırılmıştır. Sabit ve taşıyıcı destek yapı bölümü, değişebilirlik için kapasite sunar ve değişiklik yapma koşullarını belirler. Taşıyıcı olmayan tamamlayıcı yapı bölümü ise, bireysel kullanıcıların değiştirme ve yeniden düzenleme ihtiyaçlarını karşılar.