ISSN: 1302-2636 | E-ISSN: 2757-668X
Kamusal Mekânların Toplumsal Boyutları Üzerine Bir Değerlendirme [Tasarım Kuram]
Tasarım Kuram. 2018; 14(26): 113-125 | DOI: 10.23835/tasarimkuram.529960

Kamusal Mekânların Toplumsal Boyutları Üzerine Bir Değerlendirme

Ebru Firidin Özgür
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü


Kamusal Mekânların Toplumsal Boyutları Üzerine Bir Değerlendirme

Ebru Firidin Özgür
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü

Kent planlama ve kentsel tasarım literatüründe, kamusal mekânların daha çok mekânsal nitelikleri ve temel işlevleri üzerinden ele alındığı görülmektedir ve kamusal mekânların temel işlevleri de rekreatif ya da sosyalleşme olanakları açısından tanımlanmaktadır. Kentlerin ideal tanımıyla barındırdığı ya da barındırması gerektiği düşünülen çoğulluk, çeşitlilik ve farklı olanların bir arada bulunabilmesi haline referansla kamusal mekânlar, kentsel yaşamın özü olarak kabul edilmektedir. Son dönemde özel sektörün kamu alanındaki hizmetleri sunmaya başlaması, kamusal mekânları ve toplumu da derinden etkilemiştir. Sonuç itibariyle, kamusal mekânların kamusal niteliklerini yitirmeye başladığı kaygısıyla, kamu kullanımına açık mekânların kamusallık düzeylerini anlamak için ölçütler geliştirilmeye başlanmıştır. Ancak bu ölçütler mekânın fiziksel niteliklerine odaklanmaktadır.

Sosyal bilimler literatüründeki çalışmalarsa, kentlerdeki kamusallığı, ifadeye dayalı eylemsellik boyutuyla da ele almaktadırlar. Burada iki önemli kavram ön plana çıkmaktadır: kamusallık ve kamusal alan. Kamusallık, kişiler ve grupların toplumda görünürlük kazanmasıyla ortaya çıkar. Benzer şekilde kamusal alan kavramı, yurttaşların fikir beyan edebildikleri, kamusal tartışma alanıdır. Kamusal alanın oluşmasında mekânsal bir koşul yoktur, ifade alanı olarak gerçek ve sanal (medya, gazete, internet) tüm aracılar, kamusal alanın oluşmasında taşıyıcıdır. Kamusal mekânların üretiminde rol oynayan kentsel planlama ve kentsel tasarım yaklaşımlarının, toplum bilimlerindeki yaklaşımlardan beslenmesinin, kentin kamusallığını anlamada önemli olduğu ve kamusallığı mekânsal sınırlara hapsetmenin ötesinde fırsatlar sunduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: kamusal mekan; kamusallık; kamusal alan

Ebru Firidin Özgür. Kamusal Mekânların Toplumsal Boyutları Üzerine Bir Değerlendirme. Tasarım Kuram. 2018; 14(26): 113-125

Corresponding Author: Ebru Firidin Özgür
LookUs & Online Makale