Conceptual Evolution of Architectural Program Through the Second Half of the 20th Century

Özet

Makale mimari programın yirminci yüzyılın ikinci yarısı boyunca kavramsal evrimini izler. Mimari program nosyonunun mimarlık söylemindeki evrimini ve mimarlıktaki konumunu çeşitli kuramcıların farklı görüşler sunan çalışmalarında gözden geçirir. Analiz-sentez ve varsayım-yanlışlama olarak ifade edilen farklı iki ana paradigmatik epistemolojik pozisyon altında kategorize edilebilecek söz konusu yaklaşımları ilgili pozisyonlara referansla gözden geçirmek suretiyle tartışır. Makale dört ana bölüm altında yapısallaştırılır. Durumu ve problemi özetleyen giriş bölümünü takiben ikinci bölümde ilk paradigmatik pozisyon olan analiz-sentezin epistemolojik kökenleri belirtilerek dönemin program anlayışının söz konusu epistemolojik kökene referansla nasıl kavramsallaştığının yanı sıra program-geleneksel tasarım, program-programlama-hesaplama gibi temel tartışma alanları, problemi ele alan farklı kuramcıların çalışmalarına referansla tartışılır. Üçüncü bölümde, bir karşı paradigma olarak gündeme gelen varsayım-yanlışlama modeli epistemolojik kökenleri üzerinden incelenir ve farklı kuramcıların çalışmalarında mimari programın nasıl değişip dönüştüğü; analiz-sentez modelinin eleştirisi üzerine kurulan varsayım-yanlışlama modeli altında mimari program anlayışının nasıl evrimleştiği araştırılarak tartışılır. Sonuç bölümünde ise, makale, mimari programın yeniden kavramsallaştırılmasına yönelik mimarlık gündemindeki güncel “durumu” ortaya koyar.