Mekanı Anlama Üzerine Süreç Odaklı Bir Yaklaşım1

Mekanı Anlama Üzerine Süreç Odaklı Bir Yaklaşım

Özet

Çalışmanın amacı, mekanın yaşamla biçimlenen ve insan ile olan sarmal ilişkisinin temelini oluşturan hissedilen özelliklerini anlamaya yönelik bir kuramsal çerçeve ve yaklaşımın geliştirilmesidir. Bunun için öncelikle mekanın yaşamla biçimlenişi referans alınarak, mekanın hissedilen özelliklerinin oluştuğu, mekan ile bir araya gelme ilişkilerinin gerçekleştiği ilintiler ve bağlamlar incelenmiştir. Mekanı anlamlandıran ilk ilinti; mekanla ilk karşılaşmanın gerçekleştiği beden ile mekan arasında kurulmaktadır. Bireyin mekanı bedeni ile yaşaması bellekte şiirsel düşünme ile tariflenmektedir. Mekan; yalnızca insanları değil, aynı zamanda şeyleri de barındırır ve onlarla da anlam kazanır. Diğer taraftan, insan topluma bağımlı bir varlık olarak toplumsal yapı içinde mekanı deneyimlemektedir. Mekanın yaşamsal süreçlerle oluşan hissedilen özellikleri beden, şiir, şey ve toplum ilintileri ile yaşanmakta ve böylelikle anlaşılmaktadır. Mekanın hissedilen özelliklerini anlamamızı sağlayan bu ilintiler mekanda bir ağ örüntüsü içinde var olurlar. Bu örüntü, mekanın hissedilen özelliklerini anlamamıza imkan veren bağlam zeminini tanımlamaktadır. Bağlam zemini, ilinti örüntülerini oluşturan birleşenler ve kavramlar sentezlenerek ortaya konmuştur. Böylelikle mekanın hisse[1]dilen özelliklerini anlamak için kuramsal çerçeveye ulaşılmıştır. Sonrasında, kuramsal çerçeveye dayanılarak mekanın hissedilen özelliklerini anlamaya yönelik süreç odaklı, rastlantısallıkların, doğrudan ve dolaylı ilişkilerin sürece dahil edilebildiği bir yaklaşım geliştirilmiştir. Bu yaklaşım, mekanın hissedilen özelliklerinin tasarım sürecinde ve mevcut yapılarda sorgulanabilmesine kapı aralamaktadır. Çalışma bütününde yalnızca sonucun değil, sonuca giden yolun ve bu yolculuk deneyiminin neler söylediğinin de önemsendiği düşünme şekli benimsenmiştir.