İzmir-Karşıyaka’da Çevresel Algıyı Çözümlemeye Yönelik Bir Araştırma

Karşıyaka’da Çevresel Algı Araştırması

Özet

Kentlerin okunabilir ve tanımlanabilir olması, kentlilerin aidiyet, güvenlik, sosyalleşme, yer-yön bulma gibi temel ihtiyaçlarının giderilebilmesi ve insan-çevre ilişkilerinin olumlu yönde geliştirilmesi adına gereklidir. Bir kentin söz konusu özellikleri içeren ve kentlilerin yaşam kalitesini arttıran nitelikli bir kent olup olmadığı, çevresel algı ve kentsel imge çalışmalarıyla ortaya konarak değerlendirilebilmekte ve gerektiğinde iyileştirmeler yapılabilmektedir. Bu nedenle çevresel algı çalışmalarının ampirik düzlemde geliştirilmesi ve yeni yaklaşım biçimlerinin uygulanması önemlidir. Bu araştırmada yöntem olarak durum çalışması (case study) gerçekleştirilmiş, İzmir kent merkezinin önemli yerleşimlerinden biri olan Karşıyaka çalışma alanı olarak seçilerek çevresel algısı çözümlenmiştir. Çalışmada anı, hafıza, duygu, düşünce ve davranışları oluşturan bilişsel (cognitive) ve duygusal (affective) algı süreçleri bütünde ele alınmıştır. Bu kapsamda öncelikle literatür taraması ile araştırmanın kuramsal modeli ortaya konmuş, alan çalışmasında tesadüfi olarak seçilen katılımcılarla açık uçlu sorulardan oluşan yarı-yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve Lynch’in bilişsel haritalama yöntemi uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analiz edilmesiyle, çalışma alanı olarak seçilen Karşıyaka’nın çevresel algısı ve kentsel imgesi çözümlenmiş, kentsel potansiyelleri ve zayıflıkları ortaya konmuştur. Çalışmanın sonunda Karşıyaka’nın ticari, sosyal, rekreatif ve kültürel açıdan kentliler için nitelikli bir kent deneyimi sunan, çevresel imgelenebilirliği yüksek, kullanıcıları tarafından benimsenmiş, anlamlandırılmış, olumlu duygusal bağlar kurulan bir yerleşim yeri olduğu sonucuna ulaşılmıştır.