Esnek Planlama Sisteminde Kamusal Politika Olarak Kentsel Tasarımın Önemi: Lefkoşa ve Belfast Örnekleri

Kamusal Politika Olarak Kentsel Tasarım

Özet

Ülkelerin hukuk sistemlerine, politik, ekonomik ve kültürel yapılarına bağlı olarak şekillenen planlama sistemleri, temelinde proje bazlı-esnek ve plan bazlı-sıkı (katı) planlama olarak ikiye ayrılmaktadır. İki farklı yaklaşımla gelişen planlamanın, her iki yaklaşımında da çeşitli sorunlarla karşılaşılmıştır (Türk ve Özkan, 2012, s. 71-72). Sıkı planlama yaklaşımıyla hazırlanan kentsel gelişim/imar planlarında plan kararlarının kentlerin dönüşen, değişen, dinamik yapılarına uymakta ve ihtiyaçlarına cevap vermekte yetersiz kaldığı görülmektedir. Esnek planlama sisteminde ise plan kararlarının yasal olarak bağlayıcı olmaması ve bu kararların mekana yansıtılmasında yetersiz kalması başlıca sorunları oluşturmaktadır. Mimarlık, şehir planlama ve ilgili diğer disiplinler arasında bir arayüz olarak görev üstlenen kentsel tasarım disiplininin planlamanın sorunlarına çözüm olabileceği öngörülmüştür. Bu noktada beliren bir diğer sorun ise planlamaya bu disiplinin ilkelerinin nasıl entegre edileceğiydi. Bahsedilen entegrasyonun kentsel tasarımı kamusal politika aracı olarak kullanarak sağlanabileceği ortaya konmuştur. Bir diğer deyişle, kentsel tasarım kriterlerinin kamusal politika niteliğinde planlarda yer alması, kentsel tasarımın planlama sistemine entegrasyonunu sağlayacaktır. Kentlerin gelişiminde yaşanan sorunlara planlamayla çözüm getirme arayışı içerisinde planlamanın eksikliklerinin saptanması, bu eksikliklerin giderilmesinde planlama sistemlerinin yapısal durumlarının incelenmesi, kamusal politikaların planlamanın içindeki yeri ve etkisi, ve bunlara ek olarak da kentsel tasarım niteliklerinin kamusal politika olarak planlamayla entegrasyonunu temelinde barından bu çalışma, esnek planlama sistemini kentlerin gelişmesindeki başarısını sorgulayarak bu sistemlerin uygulandığı iki kentin planlarını incelemektedir.