İç Mimarlık Eğitiminde Koruma Bilincinin Geliştirilmesine Bir Katkı: Mezuniyet Projesi Örneği

İç Mimarlık Eğitiminde Koruma Bilinci

Özet

İç mimarların temel çalışma alanlarından birini de inşa edildikleri dönemdeki işlevlerini yitirmiş yapıların yeni kullanım koşulları ve gereksinimleri doğrultusunda yeniden işlevlendirilmesi oluşturmaktadır. Yeniden işlevlendirilen yapılar yakın zamanda inşa edilmiş yeni yapılar olabildiği gibi işlevini yitirmiş ancak korunması gerekli kültür varlığı yapılar da olabilmektedir. Kültür varlıklarının korunabilmesi ve gelecek nesillere ulaştırılabilmesi ancak bu konuda bir hassasiyetin geliştirilmesiyle sağlanabilir. Tasarım alanında çalışan tüm meslek grupları gibi iç mimarların da kültür varlıklarının korunması konusunda farkındalıkları yüksek olmalıdır. İç mimarların koruma bilinci konusunda kendilerini geliştirmelerinde en önemli basamak lisans eğitimidir. Çalışma kapsamında; Özyeğin Üniversitesi, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü’nde 2019-2020 bahar yarıyılında gerçekleştirilen Mezuniyet Projesi incelenmiş, öğrencilerin tarihi bir yapı için yeniden işlevlendirme önerileri üzerinden koruma bilinci ve eğitim ilişkisi değerlendirilmiştir. Öğrencilerin lisans eğitim programlarında zorunlu ve seçmeli olarak yer alan tarihi yapıların korunmasına yönelik derslerde edindikleri bilgi birikimlerini, tarihi bir yapı ile karşı karşıya kaldıklarında pratiğe aktarabilme becerileri sorgulanmıştır. Öğrencilerin yaklaşımlarını analitik bir şekilde değerlendirebilmek adına; teslim edilen projeler tarihi yapıyla kurulan ilişkide olması gereken hassasiyetler ve kriterler üzerinden tanımlanan dört farklı seviyeye göre analiz edilmiştir. Proje analiz çalışmalarının yanı sıra derse kayıtlı olan öğrencilerden dönem sonunda mezuniyet stüdyosu deneyimlerini değerlendirdikleri bir metin yazmaları istenmiştir. Toplanan metinler önce kullanım sıklıklarına göre etiket bulutu (tag cloud) ile incelenmiş, ardından iki farklı araştırmacı tarafından ana olguların belirlendiği içerik analizi çalışması yürütülmüştür. Yapılan değerlendirmelere göre ortak yönelimler ve farklı yaklaşımlar ortaya konmuştur. İç mimar adaylarını meslek hayatlarında karşılaşmaları olası olan tarihi yapıların yeniden işlevlendirmesi üzerine donanımlı hale getirmek için öneriler sunulmuştur.