Kentsel Mekân Farkındalığının 7-11 Yaş Grubu Çocuklar Üzerinden İrdelenmesi

Kentsel Mekan Farkındalığının Çocuklar Üzerinden İrdelenmesi

Özet

Kentsel mekânlar yetişkinleri olduğu kadar, çocukları da içerisinde barındırmaktadır. Günümüzde kentsel mekânlar tasarlanırken, çocukların düşünceleri, istek ve ihtiyaçları göz ardı edilebilmektedir. Oysaki çocuklar da, özellikle okul çağına gelmeleriyle birlikte, en az yetişkinler kadar kentle ilişki kurmaya başlamaktadır. Çevreleriyle kurduğu ilişki, gelişimlerini de etkilemektedir. Çocukların kentsel mekânı yetişkinlerden farklı algıladıkları düşünülmektedir. Çalışmada çocukların içinde yaşadıkları kenti nasıl algıladıkları, hangi kentsel elemanların ve yapı tiplerinin ilgilerini çektiği sorgulanmakta ve kentsel mekân farkındalıklarını ortaya koymak amaçlanmaktadır. Bu amaçla Kadıköy’de belirlenen bir güzergâhta 10 çocukla alan çalışması gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın kuramsal çerçevesini Gordon Cullen, Kevin Lynch ve Norberg Schulz oluşturmaktadır. Kentsel mekân algısıyla ilgili çalışmaları olan bu üç kuramcı, çocukların kentsel mekân algılarıyla bir arada okunmuştur. Güzergâh boyunca çocukların ilgilerini çeken kentsel elemanları fotoğraflamaları istenmiş ve belirlenen düğüm noktalarında sorular sorulmuştur. Çocuklara sorulan sorular Gordon Cullen’ın ortaya atmış oldukları kavramlardan oluşturulmuştur. Cullen’ın ‘sıralı görüş’ çalışması, çocuklar üzerinden denenmiş ve çocukların çektikleri fotoğraflar birleştirilerek her çocuğun kendi ‘sıralı görüş’ü ortaya konulmuştur. Güzergâhta bulunan kentsel elemanların hangi biçimsel özelliklerinin kentsel mekân farkındalıklarına daha fazla etki ettiği incelenmiş ve sorulara verdikleri cevaplarla birlikte değerlendirilmiştir. Çocukların Kadıköy’de bulunan güzergâhla ilgili düşünceleriyle ilgili çıkarımlar yapılmıştır.