Karaman "Taşkale" Yerleşimi ve Yöresel Mimari Özellikleri

Özet

Eski adı Kızıllar olan Taşkale, Karaman iline bağlı, il merkezine 46 km. uzaklıkta yer alan bir kasabadır. Yörede bulunan tarihi MS.2- 3. yy'lara kadar inen Manazan Harabeleri 1. derece arkeolojik sit alanı olarak ilan edilmiştir. Kasabanın konumlandığı İbrala Vadisi’nin kuzey yamacındaki doğal kayaya oyulmuş Manazan Mağaraları, beş katlı olup, galeriler ve yüzlerce odadan oluşmaktadır. Manazan mağaralarından başka, Taşkale Kasabası⁹mn kuzeyinde yer alan yaklaşık 40 m. yüksekliğindeki dik kaya kütlesine oyulmuş, günümüzde ambar olarak kullanılan, 251 adet hücre mevcuttur. Burada bulunan Taş Mescid de kaya kütlesine oyulmuş eski bir şapeldir. Konumuzu oluşturan Taşkale, bu ambarların hemen önününden başlayarak, doğuya doğru uzanmıştır. İbrala Deresi’nin açmış olduğu dar vadinin kuzey yamacında yer alan ve Kentsel Sit Alanı ilan edilmiş olan Taşkalemin bu özgün yerleşim dokusu, teraslanmış bir alanda basamak basamak yükselmekte, çoğu zaman bir konutun damı, diğer bir konutun avlusu olarak kullanılmaktadır. Bölgede yapı malzemesi olarak taş, ahşap ve toprak kullanılır. Ayrıca bölgede, 1. Derece Doğal Sit Alanı olarak tescillenmiş olan Aşarini, İncesu Mağarları ile Gürlük Pınarı bulunur. Taşkale sahip olduğu kültürel ve doğal değerler nedeniyle, kentsel, arkeolojik ve doğal sit alanı ilan edilmiş olmasına rağmen, korunması, turizme-ekonomiye kazandırılması ve değerlendirilmesi için hiçbir çalışma yapılmadığından bozularak yok olmaya terk edilmiştir. Günümüzde kasaba halkı ya yoksulluk ve çeşitli imkansızlıklar içinde bölgede yaşamaya çalışmakta, ya da ekonomik ve sosyal olanaksızlıklar nedeni ile burayı terk etmektedir. Bu durumun önlenmesi, yöre halkının yaşadığı çevrede üretici duruma getirilmesi için teşvik edilmesi, özgün doku (doğal-kırsal) ile mevcut yapı stoğunun korunmasına yönelik acil önlemler alınması gerekmektedir.