Mimarlık Eğitiminde Uygulamalı Öğrenme Ortamları Sunan Tasarla/Yap Stüdyolarına İlişkin Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme

Mimarlık Eğitiminde Tasarla/Yap Stüdyoları

Özet

Mimarlık eğitiminin merkezinde yer alan tasarım stüdyoları, öğrencilere önemli öğrenme ortamları sunmaktadır. Dünyanın pek çok yerinde mimarlık eğitimi programlarına dahil edilen ve literatürde “design/build program” olarak geçen “tasarla/yap” programları ise, öğrencilerin tasarım stüdyolarındaki öğrenim süreçlerini desteklerken aynı zamanda bilfiil inşa ederek öğrenmelerini hedefleyen alternatif stüdyolar olarak faaliyet göstermektedir. Çalışma, mimarlık eğitiminin praksis ile kurduğu ilişkide önemli bir köprü olan ve aynı zamanda mimari tasarım stüdyoları için de destekleyici rol üstlenen tasarla/yap stüdyolarına odaklanmaktadır. Söz konusu
stüdyolar öğrencilerin seçilen bir bölgede, bölgeye ilişkin verileri kullanarak, kolektif çalışabilmelerine ve tasarımlarını doğrudan yaparak/inşa ederek üretme deneyimi kazanabilmelerine imkân vermektedir. Araştırmada öncelikle geçmişten bugüne mimarlık eğitimi müfredatlarında farklı şekillerde yer almış, dünyanın çeşitli bölgelerinden öne çıkan tasarla/yap
programları ortaya konulmuştur. Stüdyoların müfredatta yer alma biçimlerine göre, farklı amaçlara ve öğrenim çıktılarına sahip olabildikleri görülmüştür. Stüdyo sürecinin süresine göre temel olarak; bir yarıyıldan daha uzun süren, yaklaşık bir yarıyıl süren veya yaz okulu şeklinde yürütülen (kısa süreli) stüdyolar olmak üzere üç ana grupta toplanmış, her gruba ilişkin örnek
programlar seçilerek; (sırayla) CoCoon Studio (TU Berlin), Wood Program (Aalto Ünivesitesi) ve Riga Uluslararası Yaz Okulu (Riga Teknik Üniversitesi) incelenmiştir. Stüdyo çalışmalarında öne çıkan temalar ortaya konulmuş, benzerlikler ve farklılıklar tespit edilmiş, temel motivasyonlar
sorgulanmış ve karşılaştırmalı bir değerlendirme yapılmıştır. Sonuç olarak, sürecin müfredatlarda yer alma biçimine göre farklı öğrenme kazanımları getirdiği tespit edilmiştir. Stüdyoların toplumsal sorumluluk projeleri üretilmesi, farklı bağlamlarda yerel çözümlerle öğrencilerin problem çözme yetilerinin geliştirilmesi, malzemeyi tanıma vb. teknik bilgilerin öğrenimi gibi çeşitli amaçlara ve öğrenim çıktılarına odaklanılması gibi öğrenim çıktılarına imkân vererek öğrencilerin mimarlık eğitimlerine önemli katkılar sağladığı görülmüştür.