Çok Katmanlı Kültür Mirasının Tanımı ve Korunmasında Bellek-Değer-Mekân İlişkisi: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fındıklı Yerleşkesi Örneği

Korumada Bellek-Değer-Mekân İlişkisi

Özet

Kuruluşundan bu yana geçen 140 yılda ülkenin sanat, tasarım, mimarlık, kültür ve bilim alanlarındaki üretiminin kaynağı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi (MSGSÜ), 96 yıldır Fındıklı Merkez Yerleşkesi’ni kullanmaktadır. Neredeyse bir asırdır birlikte gelişmekte olan kurum ve yerleşke günümüzde birbirleri ile özdeş hale gelmişlerdir. Yerleşkenin tarihsel süreç içinde biçimlenen farklı fiziki katmanları, birbirleri, kent ve yerleşkeyi kullanmakta olan kurum ile kullanıcıları arasında kurulan
anlamsal ilişkileri de barındırmaktadır. Bu ilişki ve özdeşleşmişlik hali, Fındıklı Merkez Yerleşkesi için yerin ruhunun (genius loci)
ve özgün ve ayırt edici özelliklerinin kaynağını oluşturmaktadır. Bu ayırt edici özellikler, kültür mirasının korunması disiplini içerisinde koruma değerleri olarak isimlendirilir. Mimarlık ürünleri söz konusu olduğunda koruma değerleri, ürünün fiziki
varlığından kaynaklandığı kadar, ürünün üreticisi ve onunla ilişki içinde olan kullanıcılar tarafından atfedilen anlam ve
değerlerden de kaynaklanır. Bu çalışma; kullanıcılar tarafından mekâna atfedilen anlamsal değerlerin çok katmanlı kültür mirasının tanımlanması ve korunmasında önemli bir potansiyel taşıdıkları hipotezinden yola çıkarak, kültür mirasının korunması alanında tanımlanmış olan koruma değerlerinin bireysel ve kolektif bellekteki karşılıklarını MSGSÜ Fındıklı
Yerleşkesi örneği üzerinden yer bağlamında araştırmak amacını taşımaktadır. Çalışmanın amacı doğrultusunda, kullanıcılar tarafından atfedilen değerlerin tespiti için, derinlemesine bilgi edinmeyi olanaklı kılan yarı yapılandırılmış bire bir görüşme yöntemi tercih edilmiştir. Çalışma alanının çok katmanlılığı dikkate alınarak, kurumun ve yerleşkenin tarihsel süreçteki
farklı dönemlerine yakından tanıklık etmiş olan, üniversitenin farklı akademik birimlerinin öğ retim üyeleri ve yerleşkenin
önceki kullanıcılarından Atatürk Kız Lisesi mezunlarıyla toplam 17 görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler, bellekdeğer-
mekan ilişkilerinin çözümlenmesi ve yerleşkeye atfedilen somut ve somut olmayan değerlerin tespitine yönelik olarak
analiz edilmiş, mekânsal veriler değerlendirmeyi kolaylaştırmak adına görselleştirilmiştir.