Öncü Bir Modern Figür: Leyla Turgut’un Mimarlık Üretimi

Leyla Turgut’un Mimarlık Üretimi

Özet

Ülkenin ilk kadın mimarlarından olan ve geçtiğimiz yüzyılın mimarlığına önemli katkılar sağlayan Leyla Turgut 1911 yılında,
İstanbul’da doğar. Gençlik yıllarını Viyana’da geçirir ve burada mimarlık eğitimi almaya başladığı sırada, 1932’de ailesiyle birlikte anavatanına döner. İstanbul’daki ilk yıllarında yüzme yarışlarındaki başarılarıyla tanınan bir sporcu olur. 1934’te uluslararası müsabakada Türkiye’yi temsil ederek ilk milli kadın sporcu unvanına sahip olur. İlerleyen yıllarda Devlet Güzel Sanatlar Akademisinde mimarlık eğitimine tekrar başlar ve bu esnada Bruno Taut’un şefliğini yapmakta olduğu Maarif Vekaletine bağlı Mimari Tatbikat Bürosu’nda ilk mesleki tecrübesini kazanır. 1939’da yüksek mimar olarak mezun olduktan sonra mimari proje yarışmalarına katılır. Samsun’daki Akpınar Köy Enstitüsü için hazırladığı proje ile yarışmada birincilik elde eder ve bu köy enstitüsünün inşaatı da kendisinin denetiminde gerçekleşir. İlerleyen yıllarda İstanbul Belediyesi’nde çalışmaya başlayan Leyla Turgut, dar gelirli ve yoksul kimselerin barınma ihtiyacına yönelik çalışmalar yapar: Mecidiyeköy, Zincirlikuyu,
Balmumcu gibi dönemin kent dışı alanlarının imar planlarını hazırlar. Sahip Özden ile birlikte, inşaatı İstanbul Belediyesi
tarafından gerçekleştirilen Koşuyolu ve Selamsız’daki sosyal konutların tasarımını yapar. Daha sonra Mimar Berkok İlkünsal ile
birlikte kurdukları büroda çok katlı sosyal konutun ilk örneklerinden olan Okmeydanı İETT Blokları’nın projelerini hazırlar. 1960
sonrasında kültür sanat araştırmalarına yönelir; Anadolu şehirlerini, antik kalıntıları inceler ve çalışmalarını konferanslarda
paylaşır. Gençlik yıllarında sporda önemli başarılar elde etmiş ve bu mücadele ruhunu yaşamına, mimarlık üretimine yansıtmış olan Leyla Turgut 1988 yılında vefat etmiştir. Bu çalışma yeni inşa edilmekte olan bir ülkenin sorunlarını kendine dert edinen, çözüm bulmak adına var gücüyle mücadele etmiş bir kadın mimarın yaşam öyküsünü, mimarlık üretiminin detaylarına odaklanarak irdelemeyi amaçlamaktadır.