Anadolu Selçuklu Dönemi Anıtsal Cami ve Mescit Yapılarının Enerji Performanslarının Değerlendirilmesi: Konya Örneğ

Anadolu Selçuklu Dönemi Anıtsal Cami ve Mescit Yapılarının Enerji Performansları

Özet

Anıtsal cami ve mescit yapıları kültürel ve dini mimari mirasının değerli öğeleridir. Türk-İslam kültürü açısından büyük bir öneme sahip bu mirasın belgelenmesi ve korunması gerekmektedir. Cami ve mescitler belli zaman dilimlerinde kullanılan karakteristik özelliğe sahip yapılardır ve bu yapılar ibadet edenler için konfor koşullarını sağlayabilmelidir. Bu açıdan, kutsal ibadet duygusu ile iç mekânda konfor koşullarının enerji verimli bir şekilde sağlanması önemli bir konudur. Bu bağlamda bu çalışmada, Selçuklu Dönemi’nde Konya’da inşa edilen cami ve mescit yapılarının envanterinin belgelenmesi ve yapıların enerji verimliliği açısından araştırılması amaçlanmaktadır. Konya birçok medeniyete ev sahipliği yapmış ve tarihsel süreçte inşa edilen birçok anıtsal mimari eser şehre Anadolu-Türk kent modeline uygun örnek bir tipoloji kazandırmıştır. Bu açıdan çalışma alanı olarak Konya ili belirlenmiştir. Geleneksel cami ve mescit yapılarının plan-kesit, cephe öğeleri ile yapım tekniği ve malzeme özellikleri açıklanmış ve enerji analizleri yapılmıştır. Yapıların enerji performansları Design Builder simülasyon programı aracılığıyla analiz edilerek değerlendirilmiştir. Çalışmada, cami ve mescitlerin dönemsel ve tasarım özellikleri ile enerji yükleri arasındaki ilişki ele alınmaktadır. Bu alanda yapılan çalışmalar kısıtlıdır, literatürde cami ve mescit yapılarının temel tasarımı ve enerji ihtiyaçları hakkında yeterli araştırma bulunmamaktadır. Bu açıdan, bu çalışma öncü bir çalışmadır ve ileride yapılacak çalışmalara ışık tutmak hedeflenmektedir. Enerji verimliliği ve camiler kapsamında yapılan çalışmalara katkıda bulunmak ve yüzyıllar önce inşa edilmiş anıtsal mimari mirasın önemli öğeleri olan cami ve mescit yapıların günümüzdeki enerji ihtiyacını araştırarak, bu yapıların enerji verimliliği açısından sahip olduğu değeri göstermek hedeflenmektedir.