Bellekteki İzler Üzerinden Konutun Değişen Anlamı

Özet

Fiziksel bir mekân olarak konut, barınma ihtiyacının ötesinde psikolojik, sosyal ve kültürel anlamlar taşıyan bir olgudur. Konut güvenliğin, konforun ve bireyselliğin bir sembolü olarak kullanıcının yaşamında önemli görevler üstlenir. Günümüzde değişen ve çeşitlenen yaşam biçimlerinin etkisiyle konutta aranan özellikler, konut kullanım normları ve konuta yüklenen anlam değişmiştir. Kullanıcılardaki konutla sahip olunmaya çalışılan ayrıcalıklı ve özel olma duygusu; konutla paylaşılan değerleri ve konuttaki yaşam biçiminin gerçek anlamını tüketir/sorgulatır hale getirmiştir. Bu doğrultuda çalışma, toplumsal yapı ve yaşam biçimlerindeki değişimlerin etkisiyle, bunların bir yansıması olan konutun anlamına yaptığı etkileri, kullanıcının belleğindeki izler üzerinden ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında Trabzon ilinde yaşayan 50 yaş ve üstü 20 konut kullanıcısı ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Konutun anlamını ortaya çıkarmak amacıyla yapılan görüşmelerde kullanıcıların sorulara verdikleri yanıtlardan elde edilen verilerin içerik analizleri yapılmıştır. Bu kapsamda niteliksel veri analizi yöntemi yardımıyla, elde edilen tüm veriler kodlanarak, temalar oluşturulmuştur. Ardından evin anlamı ve tariflenmesiyle ilgili sorulara verilen yanıtlardan elde edilen veriler de Maxqda programı yardımıyla analiz edilerek öne çıkan kavram ve temalar belirlenmiştir. Görüşmelerden elde edilen verilerin içerik analizi ile belirlenen temalar, Maxqda programı aracılığıyla oluşturulan kavram haritalarında öne çıkan kavramlarla karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda; kişisel, sosyal ve fiziksel özelliklerle ilişkili olarak konuta yüklenen anlamda bazı değişiklikler olduğu sonucuna ulaşılmıştır