Bina Enformasyonu Modellemesi (BIM) Tabanlı Bina Yönetmelik Uygunluk Kontrolü Literatürüne Genel Bir Bakış

Özet

Mimarlık, Mühendislik ve İnşaat (AEC) sektöründe en önemli gelişmelerden biri olarak kabul edilen Bina Enformasyonu Modellemesi (BIM), farklı araçları ve süreçleri tasarıma dâhil ederek proje verilerinin sayısal ortamda yönetilmesine olanak sağlayan bir teknoloji olarak karşımıza çıkmaktadır. BIM, binayı oluşturan elemanları temel almakta ve elemanların birbirleriyle olan ilişkilerini modellemektedir. Bir BIM modelinde yapı elemanlarına ait nesneler bir araya getirilerek binanın sanal bir modeli oluşturulmaktadır. Sanal model, tüm yapı elemanlarını ve onların farklı niteliklerini içerdiği için model, enerji, aydınlatma vb. fiziksel çevre kontrolü hesaplamalarında, yapısal analizlerde, yapım sürecinde çakışma tespiti uygulamalarında, çok boyutlu simülasyonlarda, yönetmelik uygunluk kontrollerinde kullanılabilmektedir. Söz konusu kullanım amaçlarına ulaşılabilmesi için gerekli veri türleri, özellikleri ve isimlerinin doğru olarak temsil edilmesi gerekmektedir. Bu şekilde doğrulanmış bina modelleri, yönetmelik uygunluk kontrolü gibi birçok otomatik görevin yürütülmesinde önemli rol oynamaktadır.

İnşaat sektöründe, BIM ile üretilmiş bir sanal bina modeli üzerinden etkin Yönetmelik Uygunluk Kontrolü (Automated Code Compliance Checking, ACCC) umut vaat eden bir çalışma alanı olarak karşımıza çıkmaktadır. ACCC ile tasarım sürecinin desteklenmesi, tasarım değerlendirme sürecinde verimlilik ve doğruluk artışı ile zaman tasarrufu sağlanması beklenmektedir. Bu çalışmada, BIM aracılığıyla ACCC konu alanında yapılmış çalışmalar bakımından araştırma eğiliminin ne yönde geliştiği ve hangi alanlarda yoğunlaşılıp, hangi alanlarda boşluk olduğunun belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiş olan literatür taramasının sonuçları “Meta Analiz” yöntemi ile değerlendirilmektedir.